Tezos (XTZ) Nedir?
Tezos, karmaşık akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar (dApp’ler) geliştirmek için kullanılan bir blockchain platformudur. XTZ token, bu platformun kripto parası olarak piyasaya sürülmüş ve çeşitli işlevlere sahip olmuştur.
XTZ nerelerde kullanılır?
Yeterli miktarda XTZ token’a sahip olan paydaşlar “baker” olarak adlandırılır ve blokzincirinde değişiklik önerme hakkına sahiptirler. Bir öneri kabul edildiğinde, test edilebilir ve devreye alınabilir.
- Yönetim : Token sahipleri, ağın gelişimi ve yönetimi hakkında karar alma yetkisine sahiptir. Teklifler sunabilir, değişikliklere oy verebilir ve doğrulayıcılar için ödül mekanizmalarını belirleyebilirler.
- Staking : XTZ token’ları, Tezos ağında staking amacıyla kullanılır. Token sahipleri, işlemleri doğrulamak için tokenlarını teminat olarak kilitler ve bunun karşılığında yeni XTZ tokenları şeklinde ödüller alırlar.
- İşlem ücretleri : XTZ token’ı, ağdaki işlem ücretlerini ödemek için kullanılmaktadır. Bu ücretler, doğrulayıcıları ödüllendirmek ve ağın güvenliğini sağlamak için harcanmaktadır.
- Yükseltmeler : Tezos, token sahiplerinin ağ yükseltmelerinin uygulanması üzerine oy kullanabildiği bir mekanizmaya sahiptir. Bir yükseltme kabul edildiğinde, doğrulayıcılar yeni yazılım sürümünü yükleyerek ağa destek olmayı sürdürürler.
Tezos’un kurucuları kimlerdir?
Tezos, 2014 yılında Arthur ve Kathleen Breitman çiftinin kurduğu Dynamic Ledger Solutions aracılığıyla hayata geçirilmiştir.
Tezos ekibi, Temmuz 2017’de gerçekleştirdiği 232 milyon dolar tutarındaki ICO ile, o zamana kadar düzenlenmiş en büyük ilk coin teklifini (ICO) hayata geçirmiştir. ICO sürecinin ardından, protokolü başlatmak amacıyla İsviçre merkezli Tezos Vakfı kurulmuştur.
Vakıf ayrıca, ICO sürecinde yapılan anlaşma gereği Dynamic Ledger Solutions’ın Tezos blokzincirine ait fikri mülkiyet haklarını satın alma taahhüdünde bulunmuştur.
Tezos nasıl işliyor?
Tezos, Liquid Proof of Stake adı verilen bir Proof of Stake konsensüs algoritması kullanmaktadır. Düğüm sahipleri XTZ token’larını stake edebilir ve bunun karşılığında yeni XTZ tokenları şeklinde ödüller alırlar. Düğüm sahipleri yalnızca kötü niyetli davranışlarından dolayı cezalandırılan diğer Proof of Stake blokzincirlerinin aksine, Tezos’ta ağda aktif katılım sağladıkları için ödüllendirilmektedir. Bu durum, enerji tüketimini önemli ölçüde azaltarak, hesaplama gücü gerektiren Proof of Work tabanlı blokzincir sistemlerine karşı öne çıkar.
Tezos protokolü, kendi kendini düzelten bir yapıya sahiptir ve XTZ sahiplerinin protokol değişiklikleri ve ağ geliştirme konularında karar almasına imkan tanır. Bu süreç, “zincir üstü yönetim” olarak adlandırılan yerleşik bir mekanizma aracılığıyla gerçekleşir. Kararlar, blokzincir üzerinde yürütülen teklifler ve oylamalarla alınmakta ve bu durum, protokolün topluluğun ihtiyaçlarına hızlı ve esnek bir şekilde uyum sağlamasını mümkün kılarak ağın evrimi ve inovasyonunu teşvik eder.
XTZ nereden edinilir?
XTZ, merkezi kripto borsalarında işlem görmektedir. Eğer Türk Lirasıyla işlem yapmak istiyorsanız, popüler kripto borsalarından Paribu üzerinden hızlı ve güvenilir bir şekilde alım-satım gerçekleştirebilirsiniz.
Bu makale, yatırım tavsiyesi veya önerisi sunmamaktadır. Her türlü yatırım ve alım-satım işlemi risk taşır; okuyucuların kendi araştırmalarını yapmaları önemlidir.
