P2SH Nedir ve Ne İşe Yarar?

P2SH, yani Pay-to-Script-Hash adresleri, Bitcoin sisteminde belirli bir dizi talimatın izlenmesi gereken işlemleri alabilen veya gönderebilen özel adres türleridir. Bu adresler, bakiyelerin kilidini açmaya yardımcı olur.

P2SH, 2012 yılında Bitcoin’e eklenen ve işlemleri doğrulama yöntemini değiştiren bir güncellemedir. En yaygın olarak, Bitcoin’de “1” yerine “3” ile başlayan adresler olarak tanımlanır.

P2SH Nedir?

Pay-to-ScriptHash ya da kısaca P2SH, Bitcoin ağında kullanılan ve Bitcoin’leri bir betik karmasında (tek parça) kilitlemenize olanak tanıyan bir komut dosyası formatıdır. Bu format ile, Bitcoin’leri elde etmek için orijinal komut dosyasını (doldurulmuş) sunmanız gerekir.

Bu özellik, diğer kullanıcılarla kolayca paylaşılabilen özel komut dosyaları oluşturmanıza olanak tanır. Böylece alışılmadık programlama ile adresler veya işlemler oluşturabilirsiniz ve bu işlemler, önceden belirlenmiş koşullara göre açılabilir.

2012’den bu yana, Bitcoin ve diğer kripto paralar, adreslerinin çoğunda P2SH formatını kullanmaya başladı. Yani, 1 ile başlayan adresler (ECDSA) yerine 3 ile başlayan bir adrese işlem gönderilmektedir. Bu durum, bu formatta kodlanmış adreslerin bir ECDSA genel anahtarından ziyade, bir betiğin kodlanmış karmasını temsil etmesini sağlar.

P2SH’yi oluşturan bu özellik sayesinde, P2SH formatındaki adresler genellikle çoklu imza işlemleri için de kullanılmaktadır. Bu format ile, diğer işlem türlerinin kodlandığı komut dosyasını temsil eden adresleri düzenleyebilmek mümkündür. Örneğin, bir kullanıcı P2SH kullanarak, güvenlik yapılandırmasını bilmeden farklı yollarla Bitcoin’lerini güvenli bir adrese gönderebilir. Bu durumda, işlemi alan kişinin, işlemin kilidini açabilmesi için belirli şartları veya talimatları yerine getirmesi gerekecektir.

P2SH Uygulamasının Avantajları

Çoklu İmza Adresleri

P2SH’nin kullanıma alınması, Bitcoin kullanıcılarının çoklu imza adresleriyle işlem yapmalarına veya almalarına olanak tanır. Bu, P2SH formatının en yaygın kullanım alanıdır. Çünkü P2SH adresleri, ilişkili özel anahtarların sayısı kadar veya daha az sayıda imzayı destekleyebilecek şekilde tasarlanmıştır. Yani, ilişkilendirilmiş 3 anahtarı olan bir çoklu imza adresinde, 3 anahtarın tamamı imza sahibi olabilir ya da en az 1 veya 2’si başarısız olabilir.

Ayrıca, P2SH formatındaki Bitcoin adresleri 3 ile başladıkları için kolayca ayırt edilebilir. 3 ile başlayan bir adres her zaman bir P2SH adresi olacaktır, ancak bu her zaman çoklu imza adresi olduğunu göstermez.

Güvenlik ve Gizlilik

P2SH formatı sayesinde, bir kullanıcı, o komut dosyası ile ilişkili harcama koşullarını bilmeden herhangi bir komut dosyasını finanse edebilir. Diğer bir deyişle, bu koşullar ve güvenlik talimatları hakkında kısmi veya tam bilgi sahibi olmadan işlemlerle ilişkilendirilen komut dosyalarını gönderebilir ya da paylaşabilir.

Dolayısıyla, gönderen pozisyonundaysanız, sadece P2SH adresine yapmayı planladığınız işlemleri göndermeniz yeterlidir. Gönderdiğiniz fonların nasıl harcanacağı konusunda bilgi sahibi olmanız gerekmemektedir. Ancak alıcı konumundaysanız, ilgili işlem masraflarının şartlarını bilmeniz önemlidir. Bu, çoklu imza, şifre veya başka bir gereksinim gibi çeşitli unsurlar arasında değişebilir.

P2SH engellemesi altında bulunan komut dosyası yalnızca bir karmayı içeriyorsa, bu karmadan hangi tür bir komut dosyasının geldiğini bilmek imkansızdır. Bu durum, işlemin belirli bir adresten mi yoksa çoklu imzadan mı geldiğini kullanıcıların bilmesini engeller.

Daha Küçük Harcanmamış Çıkışlar

Tüm harcanmamış çıkışlar ya da UTXO’lar, Bitcoin düğümlerinin RAM’inde depolandığından, bu depolama alanından tasarruf etmek oldukça önemlidir. Daha küçük dizilere sahip P2SH komut dosyalarının kullanılması, UTXO’ların daha az yer kaplamasına neden olur ve böylece düğümlerin hesaplama açısından daha verimli hale gelmesine ve ağ üzerinde işlem doğrulamalarının daha etkin bir biçimde yapılmasına olanak tanır.

Daha Düşük Komisyon Oranları

Bitcoin’deki komisyon oranları, gönderilen miktarlarla değil, işlemlerin büyüklüğüyle ilişkilidir. Bu nedenle, kısa bir script hash, gönderici kişinin paralarını P2SH adreslerine göndermeden işlemi gerçekleştirmesine olanak tanır. Bu durum, tam bir komut dosyası kullanıldığında farklı olacaktır.

Bugün ciddi bir problem olmasa da, gelecekte madencilik ödülleri düştüğünde ve düğümler işlem komisyon oranları ile sınırlı hale geldiğinde sorun teşkil edebilir.

Takip

P2SH adresleri, hem takip edilen hem de takip edilmeyen adresleri desteklemektedir. Bu sayede kullanıcılar paralarını kolayca gönderebilir ve her iki cüzdanda da işlem yapabilir.

P2SH Uygulamasının Dezavantajları

Gerçek şu ki, P2SH’nin sadece birkaç dezavantajı ya da sınırlaması bulunmaktadır. P2SH, Bitcoin’in orijinal komut dosyalarının geliştirilmesinden bir süre sonra hayata geçirildiği için, o dönemde ağda mevcut olan sınırlamaları düzeltme fırsatı bulmuş geliştiriciler olmuştur. Ancak, P2SH’nin sınırlamaları şunlardır:

Veri Boyutu

P2SH, blok zinciri üzerinde daha fazla alan kaplar. Bu durum, tıkanıklığa neden olabilir ve ağın performansını etkileyebilir. Bunun sebebi, P2SH ile Bitcoin’lerin engellenmesi sırasında orijinal komut dosyasına eklenen 25 bayttır; bu, 278 baytlık P2SH kullanan 2/3 çoklu imza komut dosyasının boyutudur. Aynı 2/3 çoklu imza komut dosyası P2MS ile kullanıldığında 253 bayta karşılık gelir.