Harmonik Kelebek Formasyonu Nedir? Kelebek Formasyonu Nasıl Çizilir ve Hedefi Nasıl Belirlenir?
Teknik traderlar, piyasalardaki dalgalanmaları analiz ederek daha küçük ama sık kazançlar elde etmek için çeşitli alım satım kalıpları ve sinyalleri kullanır. Bazı teknik göstergelerin geçerliliği sorgulanabilirken, çoğu model, traderların piyasa davranışını değerlendirmelerine ve kritik giriş-çıkış noktalarını belirlemelerine yardımcı olma konusunda kendilerini kanıtlamıştır.
Peki, harmonik kelebek deseni tam olarak nedir? Bu makalede, bu formasyonun yapısını, nasıl tanımlanacağını ve en önemlisi nasıl alım satım yapılacağını inceleyeceğiz.
Harmonik Kelebek Formasyonu Nedir?
Harmonik kelebek, traderların piyasalardaki dönüş noktalarını belirlemesine yardımcı olan beş noktadan oluşan ters bir grafik modelidir. Belirli bir şekli ve modelin her bir eğilimi arasındaki mesafeleri barındıran bir ticaret şeklidir.
Harmonik kelebek, kripto para gibi likit piyasalarda ve herhangi bir zaman diliminde kullanılabilir. Kelebek, Gartley, yarasa, yengeç ve AB=CD gibi diğer harmonik formasyonları içeren bir desen ailesinin parçasıdır.
Harmonik fiyat kalıplarının temeli 1935 yılında HM Gartley tarafından atıldı. Gartley, beş noktadan oluşan bir kalıp hakkında detaylı çalışmalar yapmıştır. Bu kalıplardaki noktalar arasındaki mesafeler de dikkate alınarak harmonik formasyonlar geliştirilmiştir; bu, traderların ortaya çıkan modelin olasılığını gerçek zamanlı olarak analiz etmelerine yardımcı olmak amacıyla Fibonacci oranlarının eklenmesiyle mümkün olmuştur.
Harmonik Kelebek Neye benziyor?
Harmonik kelebek modeli, X, A, B, C ve D olarak adlandırılan beş noktaya sahiptir. Bu noktaları birbirine bağladığınızda, dört dalgayı belirlemiş olursunuz.
Harmonik kelebek formasyonu, tamamlandığında döngüsel bir kelebeği andırdığından bu ismi almıştır.

Bu model, her zaman X noktasında başlar. Eğer X’ten A’ya giden çizgi bir düşüş trendindeyse, model bir kelebek gibi görünerek düşüşe sebep olacaktır. Ancak X’ten A’ya giden çizgi bir yükseliş trendindeyse, desen ters bir kelebek görünümünde olacak ve yükseliş dönüşü yaşatacaktır.
Harmonik kelebek, hem yükseliş hem de düşüş senaryolarında görülebilir. Yükseliş kelebeği, yeni bir zirveye doğru bir yükseliş rallisi ile sonuçlanabilirken, düşüş kelebeği dik bir görünüm çizer.
Piyasalardır fraktal olduğu için bu model, kripto dahil birçok piyasada ve farklı grafik zaman dilimlerinde görünme ihtimali taşır. Yani, daha küçük zaman dilimlerinde gördüğünüz kalıplar, büyük zaman dilimlerinde gördüğünüz daha küçük versiyonlardır.
XABCD modeli tamamlandığında traderlar, A noktasının ötesini hedefleyerek bir ticaret yapabilirler. Bir trader, beş temel noktayı tespit ettiğinde, A noktasının ötesindeki fiyat hareketine odaklanabilir.
Harmonik Kelebek Kalıplarını Tanımlama
Kelebek modeli, “harmonik” terimi ile anılır çünkü oluşum finansal piyasalarda sıkça tekrarlanan şekil ve matematiksel oranların birleşimidir. Bu uyum genelde Fibonacci dizisinde yer alan 0.618 ve 1.618 oranları temelinde oluşur. Bu oranlar birçok doğal yapıda bulunur ve bu sebeple traderlar finansal piyasalarda da önemli olarak dikkate alırlar.

Harmonik kelebek formasyonunu belirlemek için Fibonacci düzeltme aracını kullanabilirsiniz, ayrıca biraz yaratıcılıkla da bu süreci destekleyebilirsiniz.
Öncelikle, ayı kelebeği örneği ile başlayalım. Düşüş trendi XA dalgasını oluşturduktan sonra, piyasanın B noktasına çıkması gerekmektedir ve bu yükseliş XA düşüş trendinin %78.6’sını geri almalıdır. Fibonacci düzeltme aracınızı X noktasından A noktasına uygulayın ve %78.6 ile %127 seviyelerini etkinleştirin (ilerleyen kısımlarda %127 seviyesini kullanacağız).
B noktasından itibaren piyasa, C noktasına ilerlemek için ikinci bir düşüş trendi yaşar. Fakat bu hareket, ilk XA trendine göre daha az etkili olabilir.
Ayrıca, C noktası genellikle AB bacağının %38.2 ile %88.6’sını geri alır. C noktası, AB’nin kısmi bir düzeltmesidir ve A noktasındaki düşük fiyatın altına düşmez. Burada başka bir Fibonacci çizimi yaparak %38.2 ve %88.6 seviyelerini etkinleştirmeniz gerekecek. C noktası da bu seviyelerin içerisine düşmelidir.
Düşüşteki bu yanlış hareket sona erdikten sonra piyasa belirgin bir toparlanma gösterir ve X noktasının üzerine çıkarak D noktasını oluşturur. D noktası, XA uzunluğunun 1.27 katıyla ölçülebilir ve tahmin edilebilir bir biçimde belirlenebilir. İlk Fibonacci düzeltme çizimimiz üzerinden elde edilen %127, potansiyel bir hedef sunar.
Bu geri çekilme seviyelerinin ve hedef bölgelerin tam olarak belirtilmesi gereken noktalardır. Fiyatların bu seviyelerde tersine dönmesi pek sık görülmez. Dolayısıyla, bu bölgelere yakın bir yanıt aramaya özen gösterin. Bazı durumlarda fiyatlar bu bölgelere aşabilir. Ancak, fiyatlar bu seviyelerin ilerisinde giderse, bu pivot bölgelere saygı gösteren keskin bir geri dönüş beklemek isteyebilirsiniz.
Bitcoin Örneği
Bitcoin, 2021’in başlarında yükselirken, momentum yavaşlayarak düşüş eğilimi gösteren bir kelebek deseni oluşturdu.

13 Mart 2021’de Bitcoin, düşüş eğilimi gösteren bir düzeltme sürecine girmeye başladı. Bu düzeltmenin %78.6’lık geri çekilme seviyesi 59.326 dolardır. Ardından, fiyat 1 Nisan’da 60.365$’a yükselerek B noktasını belirlemiştir. Bu yüksek fiyat, yaklaşık %85.8’lik bir düzeltme yaparak, ideal %78.6’dan daha fazla olarak değerlendirilebilir.
Sonrasında, C noktasına geçiş yaparak başka bir alt düzeltme yaşanır. Bu, A’dan B’ye yükseliş trendinin %49.0’lık geri çekilmesi anlamına gelmektedir ve bu da C noktasının kelebek modeline uygun bir konumda olduğunu gösterir.
7 Nisan itibarıyla Bitcoin, bu oluşumu tamamlamak için son bir yükseliş yaşadı. Kelebek formasyonlarında, son zirve tipik olarak XA trendinin %127’lik uzantısını kaydeder. Bu durumda Bitcoin’in 1,27 uzantısının 65.573 dolar olması öngörülmüştür. Bu ralli, tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşarak 64.999$’da zirve yaptı ve 1.26’lık bir uzantıya ulaştı.
Nisan 2021’de Bitcoin zirveye ulaşarak güzel bir düşüş kelebek formasyonunu tamamlamıştır.
Harmonik Kelebek Formasyonunun Ticareti Nasıl Yapılır?
Bir potansiyel kelebek formasyonu tespit ettiğinizde, ticaret fırsatınız çok daha belirgin hale gelir. Bu oluşumun harmonik özellikleri sayesinde potansiyel tersine dönme bölgesini önceden belirlemek mümkündür. Böylece fiyat o bölgeye yönelirse trenddeki değişikliklerin belirtilerini arayabilirsiniz.
Ağustos sonundan Eylül 2021’e kadar Ether (ETH), yükseliş eğiliminde bir kelebek formasyonu sergilemiştir. Olayın geometrisi de belirli parametreleri karşılamaktadır.

B noktasının XA trendinin %99.8’ini takip etmesi, elde edilen derin geri çekilmenin alıcılar tarafından hemen karşılandığını gösterir. Bu durumda fiyat hemen yukarı doğru bir atak yaparak oldukça uzun bir aşağı fitil bırakır. Takip eden günlerde, Ether (ETH), %78,6 geri çekilme seviyesine geri dönme çabasında bulunur ve alıcılarla karşılaşır. İlk düşüş %78,6’dan daha fazla olsa da, piyasa geometrisinin bu modeli nasıl sürdürmeye çalıştığı anlaşılabilir.
C noktasına gelen ralli, normalde AB trendinin %67.0’lık geri çekilmesini arz etmektedir. Bu, D noktası için 2,718.05 dolardan potansiyel bir geri dönüş bölgesi oluşturur.
Daha sonra fiyat, %127 hedef bölgesinin hemen ötesinde yukarı yönlü bir düzeltme yapar.
Bir trader, bu ticaret fırsatını nasıl yönetir?
Uzun Giriş Pozisyonu Ayarlamak
Ether hedef bölgeye ulaşınca, ardında büyük bir negatif fitil bırakmıştır. Bu, ETH’nin iyi bir değer olduğuna inanan alıcıların piyasanın fiyatını desteklemek için harekete geçtiğinin bir göstergesidir.
Uzun giriş pozisyonu almak için en basit yöntem, bir kırılma ticareti oluşturmaktır. Burada, kırıldığında giriş sinyali olarak işlev görebilecek eğik bir direnç trend çizgisi oluşturulabilir.
Yalnızca yatay direnç seviyelerini belirleyebilir ve fiyatın yukarı çıkmasını bekleyerek uzun bir giriş sinyali sağlayabilirsiniz.
Genellikle bir trader, bu direnç seviyelerinden birini ticaret için seçer; fakat ikisinin nasıl görüneceği hakkında bilgi sahibi olmanızı sağlamak amacıyla sizi her iki yöntemle de tanıştırmayı hedefliyorum.
Özünde, fiyat bir kez toparlanıp direnç seviyesini aştığında, uzun bir pozisyon sinyali alınmış olacaktır.
Ticaretinizi Yönetmek
Yukarıdaki örnekte, ETH kullanıldığında fiyatın sonunda direnci aşması uzun pozisyon açmıştır.
Bu aşamada, trader D noktasındaki düşük salınımın hemen altında bir stop loss ayarlamak isteyecektir. Fiyatlar düşmeye devam ederse, başka bir modelin devreye girdiğini düşünerek işlemden çıkabiliriz.
Çıkış Stratejisi
Pozisyon açıldıktan ve zararı durdurma ayarlandıktan sonra, kar hedefini belirleyebiliriz. Birçok durumda, başarılı bir harmonik kelebek, A noktasının ötesindeki aşırı fiyat seviyelerini hedefler.
Yukarıdaki ETH örnekte, A noktası 4.035 dolar civarındadır. Bu seviye başlangıçtaki hedef olarak kabul edilebilir. Eğer bu seviyeye ulaşılırsa, trader pozisyonun bir kısmını kapatmayı ve geri kalanını dalgalanmaya bırakmayı tercih edebilir.
Eğer trend gerçekten güçlü bir hal alırsa, trader zarar durdurma seviyesini takip ederek çok daha yüksek fiyatlarda kazanım elde edebilir.
ETH’nin eğiliminin beklenenden çok daha güçlü olduğu anlaşıldı; kelebekten gelen kırılma sinyali, başlangıçta 3.100 dolar civarında belirlenmişken, fiyat 4.800 doların üzerine çıktı.
Bir Kopma Olursa Ne Olur?
Piyasanın %127 potansiyel geri dönüş bölgesinden geri dönmediği durumlar meydana gelebilir. Bu aşamada piyasa durabilir; ancak %127 bölgesinin ötesine geçmeye devam edebilir.
Bu yüzden, yukarıda açıklanan bir kırılma ticareti kurulumunun kullanılması faydalı olacaktır. Ether’in %127 bölgesinde kalamadığını varsayarsak, yatay dirençte bir yükseliş kırılma ticareti oluşturduğumuzda fiyat bu sinyale ulaşmazsa, asla yükseliş pozisyonu almayız (aşağıdaki resmin sol tarafına göz atabilirsiniz). Böylece kaybedilen bir ticaretten korunmuş oluruz.
Bu yükseliş kırılma düzeninin, sizi tüm ticaret kayıplarından koruyamayacağını unutmamanız önemli. Piyasa yükselebilir ve yatay dirençteki yükseliş break sinyalinizi vurguladıktan sonra tekrar aşağı dönebilir.
Bu sebepten ötürü her ticarette bir stop loss kullanmak çok önemlidir. Böyle durumlarda, stop loss’unuz devreye girecek ve sizi büyük kayıplardan önce ticaretten çıkartacaktır. Küçük bir kayıp, büyük bir kayıptan her zaman daha iyidir – bu da hesabınıza zarar verebilir.
Boğa ve Ayı Uyumlu Kelebek
Temel Farklılıklar
Kelebeklerin “ters” ve “sağ taraf yukarı” olan yükseliş ve düşüş versiyonları dışında, aralarındaki en belirgin fark her bir formasyonun başlangıcında yatmaktadır.
XA yükseliş trendi olarak başlarsa, formasyonın sonuçlanması düşüş kelebeği olarak gerçekleşecektir.
Eğer XA düşüş trendi olarak başlarsa, model yükseliş kelebeği yaratır.
Noktalar arasındaki geometri ve oran seviyeleri gibi diğer bileşenler ise birbirine bağımlıdır ve aynı kalır.
Harmonik Kelebek Modeli Güvenilir mi?
Harmonik kelebek modeli, diğer grafik okuma formlarıyla bazı benzerlikler taşır. Genellikle bir kalıbın ne kadar güvenilir olduğunu bilmek önemlidir. Ancak gerçekte, bir kalıbın güvenilirliği analistin onu doğru okuma yeteneğine bağlıdır.
Artıları
Scott Carney’nin modelin geometrisini detaylandırarak traderların grafik üzerinde oluşumu net bir şekilde belirlemelerine yardımcı olabilir. Ayrıca, modelin gözlemlenmesini güvenilir kılan belirli bir oranlar seti vardır. Bu oranlar ile yapılar mevcut oldukça, desenin gerçek olma ihtimali de o denli yüksektir.
Sınırlamalar
Ticarette hiçbir grafik deseni %100 doğru olamaz. Bir kalıp tüm doğru oranları gösterdiğinde ve ideal görünümde olduğunda bile yanlış sonuçlar verebilir.
Bu sebep ile, her ticarette bir stop loss kullanmak önem taşır. Yukarıda belirtilen şekilde, fazla veya az risk almadan zarar durdurma seviyesini doğru olarak belirleme payı sunar.
Son Sözler
Harmonik kelebek formasyonu, tecrübeli traderlar arasında popüler bir modeldir. Fibonacci geri çekilme seviyelerine aşina olan traderlara, bu model belirli bir görünüm ve oran sunarak yol gösterir.
Bununla birlikte, desende sınırlamalar da yer almaktadır. Piyasa aniden dönebilir, bu yüzden her alım satımda stop loss kullanmak kritik öneme sahiptir.
Bu makale yatırım tavsiyesi veya önerisi içermez. Her yatırım ve alım satım işleme risklidir ve okuyucular kendi kararlarını vermeden önce kendi araştırmalarını yapmalıdır.
