Bitcoin Dominansı Nedir? Kripto Para Piyasası Üzerindeki Önemi

Bitcoin Dominance, lider kripto para olan Bitcoin’in (BTC) tüm kripto para piyasası üzerindeki etkisini temsil ediyor. Her bir kripto paranın piyasa değeri hesaplanarak sıralanıyor ve bu değer, piyasa izleme platformlarında kullanıcılara sunuluyor. Bitcoin’in piyasa değeri, elbette ki en yüksek olan değer. Bu durum, kripto para analistleri tarafından çeşitli şekillerde yorumlanabiliyor. Sonuç olarak, bu değerin piyasa hakkında bazı anlamlar taşıdığını görmekteyiz. Bu yazıda Bitcoin Dominance teriminin ne anlama geldiğinden, hangi durumlarda değiştiğinden ve bu konuya dair bazı değerlendirmelerden bahsedeceğiz.

Bu yazımızda Bitcoin’in piyasa hakimiyeti (Bitcoin dominance) nedir, BTC dominance ideal oranı ne olmalı, BTC yorumları, altcoin’lerin dominansı ve BTC dominance ile altcoin ilişkisi gibi konulara yer vereceğiz.

Bitcoin dominance, Türkçeye “Bitcoin hakimiyeti” olarak çevrilebilir. Peki, Bitcoin neye hakim? Kripto para piyasasında birçok proje bulunuyor. Bu projeler, kullanıcılardan aldıkları yatırımlar doğrultusunda hareket ediyor ve bu sayede bir piyasa değerine sahip oluyor. Piyasa koşullarına göre her kripto paranın değeri çeşitli faktörlerle hesaplanıyor. Sonuç olarak kripto paraların toplam piyasa değeri ortaya çıkıyor. Bu değer, piyasadaki toplam mali değeri ifade ediyor; yani kripto para piyasasına yapılan yatırımları ve giren fonları gösteriyor. Bitcoin’in de bir piyasa değeri olduğunu unutmamak lazım. İlk kripto para olması nedeniyle bu değer diğer dijital varlıkları oldukça aşıyor. İşte Bitcoin’in piyasa değerinin, kripto paraların toplam piyasa değerine oranı, Bitcoin dominance değerini ortaya çıkarıyor.

Bu içeriğin hazırlandığı dönemde, kripto para piyasasının toplam değeri 2,5 trilyon dolardan fazla olarak kaydedildi. Bitcoin’in (BTC) piyasa değeri ise yaklaşık 1,1 trilyon dolar düzeyindeydi. Bu durumda kripto paraların toplam değerinin BTC’nin değerine oranı %45,4 civarı çıkmakta. İşte bu oran, Bitcoin’in piyasadaki hakimiyetini gösteriyor. Yani Bitcoin, kripto para piyasasının yaklaşık %45,4’ünü oluşturuyor. Geri kalan değer ise başta Ethereum (ETH) olmak üzere diğer altcoin’lere ait. Ethereum’un bu oran içindeki yeri de dikkate değer. Görülüyor ki altcoin’ler hala piyasada oldukça küçük bir yer kaplamakta. Bu durum ne anlama geliyor? Yazının devamında bu soruya yanıt bulabilirsiniz. Bitcoin dominance verileri, piyasa hakkında birçok yorum yapılmasına olanak tanıyor. Kripto paranın değerlerinin neye karşılık geldiğini anlayabilmek için, dünyaca ünlü teknoloji şirketlerinden biri olan Google’ın verilerine bakalım. 2020 yılında Google, toplamda 1,8 milyar dolarlık bir piyasa değeri bildirmiştir.

Bitcoin Dominance (Bitcoin Piyasa Hakimiyeti) Neden Yükselir ve Düşer?

Bitcoin Dominance değerinin artması veya azalması birçok şeyi ifade edebilir. Bu durumu somut örneklerle açalım. Öncelikle Bitcoin’in piyasa üzerindeki hakimiyetinin azalmasının ne anlama geldiğine bakalım. BTC hakimiyetinin gerilemesi, lider kripto paranın değerinin düştüğü ve altcoin’lerin değer kazandığı anlamına gelir. Bu, ya Bitcoin yatırımcılarının paralarını altcoin’lere yönlendirmesiyle ya da altcoin’lerin BTC sabit kalırken yeni yatırımlar çekmesiyle mümkün olabilir. İkinci seçenek, tüm kripto para tutkunlarının hayalidir. Birinci durum ise yatırım uzmanları tarafından “altcoin sezonunun” başlayabileceği şeklinde yorumlanabilir.

Başlangıçta bahsettiğimiz somut örneklere gelince; 2017 yılında kripto para piyasası büyük bir patlama yaşadı. O dönemde piyasaya katılan birçok yeni yatırımcı, altcoin’lere ilgi gösterdi ve kripto paraların alışılmışın dışında bir değer kazanmasına neden oldu. Sonuç olarak hem Bitcoin’in hem de diğer altcoin’lerin piyasa değerleri yükseldi. Bu dönemde Bitcoin hakimiyeti oldukça düşük seviyelere geriledi. Yani piyasadaki fonların büyük bir kısmı altcoin’lere kaydırılmıştı. Bu durum, o yıllarda birçok kişi tarafından piyasanın olgunlaştığı ve daha sağlıklı bir ekosistem haline geldiği şeklinde değerlendirildi. Ancak birkaç ay sonra, adeta bir balon gibi sönen piyasa, Bitcoin’in hakimiyetini artırdı.

Bitcoin hakimiyeti, 2013 yılında %90 seviyelerinde seyrediyordu. Bu geçmişte daha yüksek oranlara ulaşmıştı. O dönemlerde piyasada var olan tek kripto para Bitcoin’dı. Yani tüm piyasa sadece BTC’den oluşuyordu. Bu durum, piyasanın olgunlaşmadığını gösteriyor. O yıllarda yalnızca Bitcoin’in dominate ettiği, çeşitliliğin bulunmadığı bir ekosistem mevcuttu. BTC hakimiyetinin en düşük seviyelerini, daha önce bahsettiğimiz o dönemde yaşadık. Bu zaman diliminde BTC hakimiyeti %20’lere kadar düştü. Şu anda bu oran %40 civarında seyrediyor.

Bitcoin Dominance Yükselmesi ve Düşmesi Piyasayı Nasıl Etkiler

Yazının başında ve önceki bölümlerde belirttiğimiz gibi, Bitcoin hakimiyetinin düşmesi altcoin’lerin değerinin BTC’ye göre arttığı anlamına gelir. Bu, ya Bitcoin’deki paranın altcoin’lere geçişiyle ya da altcoin’lerin yeni ve büyük yatırımlar alarak gerçekleşir. Kripto para tutkunları genellikle BTC’nin hakimiyetinin düşmesini olumlu karşılar. Çünkü bu durum, daha olgun ve sağlıklı bir piyasa atmosferine işaret eder. Sadece bir kripto para tarafından dominate edilen bir piyasa, yatırımcılar için çok çekici olmayabilir. Aksine, birçok projenin ve geleceği parlak unsurların bulunduğu ve piyasanın değerlerinin eşit dağıldığı bir yapı, yatırımcılar için daha cazipdir.

Bitcoin hakimiyetinin yükselmesi ise altcoin’lerin değerinin BTC’ye göre düştüğü anlamına gelir. Bu durum, ya altcoin’lerden fon çıkışının olmasıyla ya da bu fonların BTC’ye yönlendirilmesiyle gerçekleşebilir. Dolayısıyla BTC’nin hakimiyetinin artışı, kripto para piyasasına olan güvenin azalmasına zemin hazırlayabilir.

Bitcoin Dominance ve Altcoin İlişkisi

Bitcoin Dominance ile altcoin’ler arasında birbirini etkileyen bir ilişki bulunmaktadır. Bitcoin hakimiyeti, esasen altcoin’lere göre hesaplanmaktadır. Bitcoin’in piyasa değeri ile altcoin’lerin oluşturduğu toplam değer, BTC hakimiyeti değerini belirliyor. BTC hakimiyeti, BTC’nin piyasa değerinin, toplam kripto para piyasa değerine oranı olarak biliniyor. Altcoin’ler değer kazandığında BTC hakimiyeti azalır; BTC değer kaybettiğinde de bu durum gerçekleşebilir. “Altcoin sezonu” olarak bilinen dönemlerde, diğer kripto paraların Bitcoin karşısında değer kazandığı görülebilir. Bu da BTC hakimiyetini düşürür ve piyasanın daha olgun bir yapıya dönüşmesini sağlar. Bitcoin’in temel felsefesi de bu tür bir olgunlaşmayı teşvik ediyor. Tekelleşme, BTC whitepaper’ında yer alan ilkelerle bağdaşmayan bir durumdur. Zira Bitcoin’in temel ilkelerinden biri merkeziyetsizliktir.

Bitcoin Dominance Grafiği Nereden Takip Edilebilir?

Kripto para piyasasına yönelik verileri takip etmek için tasarlanmış birçok platform bulunmaktadır. Bu platformlar, Bitcoin hakimiyeti, kripto paraların piyasa değeri, günlük fiyat değişimleri ve işlem hacimleri gibi verilere yer vermektedir. Örneğin, CoinMarketCap platformu, kripto paraların işlem görmeye başladığı ilk yılımdan beri bilgileri aktarıyor ve piyasa hakkında detaylı bilgiler sunuyor. Kullanıcılar bu gibi platformlar aracılığıyla Bitcoin dominance değerlerini takip edebilir ve BTC’nin piyasa üzerindeki hakimiyetine dair bilgi sahibi olabilirler. Daha önce de belirttiğimiz gibi, Bitcoin’in piyasa üzerindeki etkisi, kripto paralara yönelik değerlendirme yaparken göz önünde bulundurulmalıdır. Bu oran, piyasanın geleceği hakkında kullanıcılara ipuçları verebilir. Örneğin, mevcut BTC hakimiyetinin yaklaşık %45 civarında olması, yatırımcıların BTC’yi güvenli bir liman olarak gördüğü anlamına gelebilir.

Bitcoin Dominance Kaç Olmalıdır?

Bitcoin dominance oranına dair birçok farklı yorum yapılabilir. Bu oranın ideal seviyesi tartışmaya açık bir konudur. Herkes için en uygun BTC hakimiyeti oranı değişkenlik gösterebilir. Daha önceki bölümlerde belirttiğimiz gibi, BTC hakimiyetinin düşük olması, altcoin’lerin piyasada daha fazla ağırlık kazandığı anlamına gelir. Bu durum, daha çeşitli ve olgun bir piyasa yapısına işaret edebilir. Yatırımcılar için cazip bir ekosistem, yukarıda bahsettiğimiz şekilde oluşacaktır.