2025’te Kripto Dünyası 150 Milyar Dolarlık Likidasyonla Tarih Yazdı

CoinGlass raporuna göre, 2025 yılı boyunca kripto para piyasasında tasfiye edilen pozisyonların toplam nominal değeri 150 milyar dolara ulaştı. Yatırımcılar, günlük ortalama olarak 400 ila 500 milyon dolarlık pozisyonları zararla kapatırken, sistemik stres birkaç kısa ama yoğun kriz anında yoğunlaştı. Bu krizlerin zirvesi ise 10-11 Ekim tarihlerinde meydana gelen ve “Kara Cumartesi” olarak adlandırılan büyük tasfiye dalgası oldu.

CoinGlass verilerine göre, 2025’te birçok işlem gününde likidasyonlar ya da yüz milyonlarca dolar seviyelerinde gerçekleşti. Analistlere göre, bu tür tasfiyeler genellikle piyasa fiyatlarını önemli ölçüde etkilemedi. Ancak raporda, sistemik stresin belirli günlerde yoğunlaştığı ve bunun kısa süreli ama keskin krizlerle sonucunu doğurduğu ifade edildi.

10-11 Ekim’de büyük yıkım: Tasfiye dalgası tarihe geçti

Raporda, yılın öne çıkan olaylarından biri olarak 10-11 Ekim tarihlerindeki büyük deleveraging (kaldıraç çözülmesi) olayı belirtildi.

Bu süreçte tek bir günde gerçekleşen tasfiye hacmi 19 milyar doları geçti ve bu, tüm zamanların rekorunu kırmış oldu. CoinGlass, raporlama gecikmeleri ve piyasa yapıcı (market maker) verileri de dikkate alındığında, gerçek rakamın 30-40 milyar dolar arasında olabileceğini vurguladı.

Tasfiye edilen pozisyonların %90’ını yükseliş (long) yönlü pozisyonlar oluşturdu.

Tasfiyenin fitilini Trump’ın Çin tarifesi ateşledi

“Kara Cumartesi”nin tetikleyicisi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’den yapılan ithalata %100 gümrük vergisi getireceğini açıkladığı makroekonomik şok oldu.

CoinGlass, bu dışsal şokun piyasada mevcut olan kırılgan yapıyla birleşerek tasfiye dalgasını büyüttüğünü iddia etti.

Tasfiye dalgası başlamadan önce, Bitcoin’in gevşek para politikalarına dair iyimser beklentilerle aşırı ısınarak yaklaşık 126 bin dolar seviyesinde tarihi zirveye ulaştığı ifade edildi. Bu dönemde, türev piyasasında kaldıraç yoğunluğu rekor seviyelere ulaşmış, vadeli işlemler ile spot fiyat arasındaki fark (spread) açılmış ve piyasadaki dengesizlik kritik bir noktaya gelmişti.

Mekanizmalar çöktü: Zincirleme likidasyon başladı

Rapora göre, krizin derinleşmesinde piyasanın mimarisi de önemli bir rol oynadı. Toplam kaldıraç büyüklüğünün, likiditesi düşük varlıkların fazlalığının ve kurumsal hedge stratejilerinin karmaşıklığının, sistemin tasfiye mekanizmalarının kusursuz çalışmasına evrilmesine neden olduğu belirtildi. Aşırı stres anlarında bu mekanizmalar çalışmamaya başladı ve zincirleme bir reaksiyon ortaya çıktı. Bu durumda, likidite çekilerek, hedge mekanizmaları bozuldu, tasfiyeler daha fazla tasfiyeyi tetikledi. Ayrıca, bazı merkezi borsalarda (CEX) çekim gecikmeleri, API kesintileri ve kısa süreli eşleştirme (matching) sorunları yaşandı.