Bitcoin Halving (Yarılanma) Nedir?

Bu rehberde, Bitcoin halving (yarılanma) nedir ve ne işe yarar gibi soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.

Ayrıca, yarılanmanın Bitcoin fiyatı üzerine etkilerini de inceleyeceğiz. Bitcoin madenciliği hakkında bir şeyler duymuş olabilirsiniz. Kısa bir şekilde madencilikten bahsedecek olursak; madenciler (bilgisayarlar) karmaşık problemleri çözmek için yarışır ve başarılı olanlar Blockchain’de bir sonraki bloğu oluşturma hakkını elde eder. Bu başarıları karşılığında yeni bir Bitcoin kazanırlar. Bu yapı, Bitcoin ve diğer pek çok Blockchain’in temel özelliklerinden biridir. İşlemler, “Proof of Work” prensibi ile yürütülmektedir.

Bitcoin Halving (Yarılanma) Nedir?

Bitcoin’in önemli özelliklerinden biri de her dört yılda bir madencilik ödülünün yarıya indirilmesidir. Bu durum, yaklaşık 120 yıl içinde sıfırlanacak bir şekilde sürekli azalan bir Bitcoin arzını ifade eder. Matematiksel olarak bir şey sınırsız şekilde ikiye bölünemez; ancak Bitcoin’in en küçük birimi olan “satoshi” (0.00000001 BTC) bölünemez.

Bugüne dek Bitcoin halving iki kez gerçekleşti ve üçüncüsünün 2020 yılının ortasında olması bekleniyor. Bu, Bitcoin’in her on dakikada bir yeni bir blok üretmek üzere tasarlanmasından dolayı tahmin edilebilir bir durumdur.

Yarılama, nihayetinde felsefi ve ideolojik bir boyut taşır. Burada hedeflenen, bir para biriminin veya varlıkların azalması ile oluşan kıtlık bilgisinin doğal bir avantaj olarak görülmesidir. Bitcoin’in bu özelliği sürpriz değildir; çünkü Bitcoin’in varlığı, 2007-2008 küresel ekonomik krizine karşı bir alternatif olarak yaratılmıştır. Yarılanmanın temel fikri, enflasyonu azaltmak ve mümkünse sıfıra indirmektir.

Bu nedenle bazıları, “Bitcoin 2.0” adı altında alternatif projeler geliştirmiştir; örneğin, Grin. Grin, sürekli olarak değişmeyen bir tedarik sağlamayı hedeflemiştir.

Anonim geliştirici Ignotus Grin Geverell, bu konu hakkında şu görüşleri paylaşmaktadır:

Bitcoin’in arz eğrisinin optimal olduğuna dair bir delil yok. Ancak, birçok araştırma bazı sorunlu yönlerini göstermektedir. Dürüst olmak gerekirse, iktisat alanının bugünkü durumu hakkında pek bir fikrim yok.

Yarılanma Bitcoin Fiyatı İçin Ne Anlama Geliyor?

Tarihsel veriler, Bitcoin halving’in gerçekleştiği dönemlerde Bitcoin fiyatının genellikle yükseldiğini göstermektedir. Bu durumları 2012 ve 2016 yıllarındaki yarılanmalarda gözlemledik.

Bir yarılanma sonrasında fiyat konusundaki odak, Bitcoin’in artan kıtlığı ve dolayısıyla azalan tedarik ile yarılanmanın madencilik zorluğu üzerindeki etkisine yöneliktir.

Eğer ağa bağlı madencilik gücü ani bir şekilde durursa, yeni blokların çıkarılması yavaşlayabilir ve bu da işlem hızlarını düşürebilir. Böyle bir durumda, Bitcoin’in değeri olumsuz etkilenebilir. Kullanıcılar Bitcoin’lerini satmaya başladıklarında, oluşan satış baskısı ile değer hızla düşebilir.

Bu açıdan, Bitcoin halving konusu risk barındırır; çünkü yarılanma, madencilik ödülünü %50 oranında azaltmaktadır.

Bu tür olumsuzlukların önlenmesi için ağın madencilik “zorluğu”, yaklaşık her iki haftada bir güncellenir. Bu ayarlama, on dakikalık blok sürelerini sürdürmek amacıyla yapılmaktadır. Bitcoin’in hashing algoritmasında yer alan bu zorluk, madencilerin yeni bir blok çıkarmak için çözmesi gereken matematik problemlerinin zorluk derecesini belirler.

Eğer hashrate değeri değişirse, blok süreleri yavaşlayacak ve zorluk ayarları, on dakikalık süreleri elde etmek amacıyla yeniden düzenlenecektir.

Zarar Verecek Fırtınadan Korkuluyordu

2016 yılının Temmuz ayında, yarılanmanın yaratabileceği olumsuz etkiler konusunda endişeler vardı. O dönem, ağ yoğun işlemlerden dolayı oldukça yavaşlamış ve bazı işlemler saatlerce sürmüştü.

Madencilerin faaliyetlerini sürdürebilmesi için yükselen fiyatlara ihtiyaçları olduğu biliniyor. Ancak fiyat artışları, ağın işlem sayısını artıracak ve bu da yavaşlama sorununu doğurabilecekti.

Ağın tıkanması sonucunda fiyatların olumsuz etkilenmesi ve madencilik ödülünün düşmesi sonucunda madencilerin ağdan ayrılacağı düşünülüyordu. Ancak, bu hiç gerçekleşmedi. Madenciler, halving sonrası faaliyetlerine devam ettiler ve kapasitelerinde herhangi bir azalma yaşanmadı.

Yarılanma sonrasında Bitcoin fiyatı, yaklaşık üç hafta boyunca aşağı yönlü baskı altında kaldı. Fakat Eylül 2016’dan itibaren yeni bir yükseliş trendine girdi ve bu artış, Şubat 2018’e kadar sürdü.

Önceki Yarılanmalardan Ne Gibi Çıkarımlar Yapabiliriz?

Madencilikte anlamlı bir hashrate düşüşü yaşanmaması, madencilerin fiyatı belirleyeceği anlamına geliyor. Madenciler, blok ödülünün %50 azaltılacağını biliyor ve Bitcoin fiyatının yükselmesini bekliyorlar.

2016’da yaşananların 2020’de tekrar yaşanıp yaşanmayacağı belirsiz. Her ne kadar halving gerçekleşse de fiyatlarda belirgin bir artış gözlemlenmiyor. Aksine, önceki halving’den hemen sonra dramatik yükselişlerin yaşanmadığı biliniyor. Bu nedenle analistlerin, 2020 halving’ine dair temkinli umutları bulunuyor.

Bitcoin’in 2020 yarılanması Mayıs ayında gerçekleşti. Bu olay, her dört yılda bir meydana gelir ve geçmiş halvinglerin yaratmış olduğu etkiler, yatırımcıların ilgisini çekmektedir. Yarılanma, madencilerin yeni işlemleri eklemek için aldıkları kripto para miktarını gösterir. Bu son yarılanma sonrasında blok ödülleri 12.5 Bitcoin’den 6.25 Bitcoin’e düşmüştür ve 2140 yılına kadar her 210.000 blokta yeniden yarıya inecektir. Önceki yarılanmalarda, 2016’da 25’ten 12.5’e düşüş sonrasında 2017’de Bitcoin’in değerinde büyük artışlar yaşanmıştı.

Bitcoin Halving ve Belirsizlikler

Bitcoin ve diğer kripto para birimleri üzerindeki olumlu etkiler, yarılanmanın getirdiği avantajlarla nasıl birleştirileceğine bağlıdır. Örneğin, Bitcoin’in bir ödeme aracı olarak benimsenmesini engelleyen işlem süreleri, hala ölçeklenebilirlik eksikliği olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ayrıca, yasal düzenlemeler de bir belirsizlik kaynağıdır. 2017’den bu yana bazı ilerlemeler kaydedilmesine rağmen, kripto paraların ticareti için sağlam bir düzenleyici çerçeve henüz oluşturulmamıştır. Bu eksiklik, kurumsal yatırımcıların ve büyük yatırımcıların çekinceli kalmasına neden olarak, piyasanın istikrarsız olmasına yol açmaktadır.

Bitcoin Halving Fiyat Konusunda Başarılı Oldu mu?

Bu işlem, iki defa başarı göstermiştir. Şimdiye kadar halving sonrasında fiyat artışları ve sonrasında büyük düşüşler olmuştur. Fakat bu düşüşler, fiyatları yarılanma olayından önceki seviyeden daha yüksek tutmayı başarmıştır. Örneğin, 2017-2018 rallisi Bitcoin’i yaklaşık 20.000 dolara yükseltirken, sonrasında bu fiyat yaklaşık 3.200 dolara gerilemiştir.

Evet, büyük bir düşüş; ancak Bitcoin’in bu yarılanmadan önceki fiyatı yaklaşık 650 dolardı. Bu nedenle aslında kazanç sağlandığını söylemek mümkün. Bu sistem şu ana kadar işlese de, yarılanma olayları tipik olarak büyük spekülasyon, hype ve dalgalanma ile doludur; dolayısıyla piyasanın gelecekte bu olaya nasıl tepki vereceği belirsizdir.

Kısacası, Bitcoin halving dışında birçok faktör de fiyat üzerinde etkili olmaktadır. Yalnızca “Yarılanma gerçekleşti, neden yükselmiyor?” şeklindeki bir yaklaşımda bulunmak yanlıştır.