Merkezsiz Borsalardan SushiSwap (SUSHI) Nedir?
Bugünkü kılavuzumuzda sizlere SushiSwap (SUSHI) nedir, SushiSwap’un sunduğu özellikler ve daha birçok konu hakkında bilgiler vereceğiz. Özellikle merkeziyetsiz finansın (DeFi) gelişmesi ve popülaritesi, merkeziyetsiz borsalara (DEX) olan ilgiyi artırmış durumda. Ayrıntılar rehberimizde.
Merkeziyetsiz Finans (DeFi) Nedir?
Merkeziyetsiz finans (DeFi), merkezi finansın (CeFi) aksine, herhangi bir kuruluşun işlemleri denetleyemediği bir alandır. Bu alanda, cüzdan adresine sahip olduğunuz sürece kolayca hesap açabilirsiniz ve uygulamalar hiçbir şekilde kapatılamaz. Açık kaynaklı yapısı sayesinde, uygulamalar kesintiye uğrasa bile fork’lar üzerinden aynı hizmetleri devam ettirebilirsiniz.
Merkeziyetsiz Borsa (DEX) Nedir?
Merkeziyetsiz borsalar, blockchain üzerinde kontrol edilemeyen borsa türleridir. Merkezi borsalara (CEX) kıyasla, tüm kripto paralar listelenebilir ve likidite, kullanıcıların yatırdığı fonlarla oluşturulan havuzlarla sağlanır. Piyasa yapıcı mekanizması otomatik olup, kimse tarafından manipüle edilemez.
SushiSwap (SUSHI) Nedir?
Eğer Uniswap ile ilgili bilginiz yoksa, SushiSwap’ı anlamakta zorluk yaşayabilirsiniz.
Özetle, Uniswap merkeziyetsiz bir borsa olup emir defteri olmaksızın çalışır. Emir defterinin yerine, otomatik piyasa yapıcılar aracılığıyla havuzlar üzerinden likidite sağlanır.
SushiSwap, Uniswap’ın bir fork’u olarak ortaya çıkmıştır. Uniswap’tan temel farkı, SUSHI token sahiplerinin yönetim haklarına sahip olması ve ücretlerin bir kısmına ortak olmalarıdır. Kısaca, SUSHI sahipleri protokolün ortaklarıdır.
SUSHI sahipleri, borsanın gelişiminde kritik bir rol üstlenir ve karar verme sürecinin bir parçası olarak görülürler. Bu sayede firma yapısı değil, SUSHI sahiplerinden oluşan geliştirici ekibi aracılığıyla platformun büyümesi sağlanır. SushiSwap’ın yapısı, kripto para projelerinde önemli bir rol oynarken DeFi alanında güçlenmesine olanak tanır.
SushiSwap Nasıl Çalışır?
SushiSwap, %0.3’lük komisyonla kripto paraların swap yoluyla alınıp satılmasını sağlar. Ücretlerin %0.25’i likidite sağlayıcılara, %0.05’i ise SUSHI’ye çevrilerek SUSHI token sahiplerine dağıtılır.
Herkes SushiSwap havuzlarına likidite sağlayabilir. Kullanıcılar 1:1 oranında likidite sağlayabilirler, örneğin; 2 ETH sağlamak isteyen bir kullanıcı, önce 1 ETH’sını SUSHI’ye dönüştürmelidir.
Ayrıca kullanıcılar, çeşitli işlem çiftlerine likidite sağlayabilir. İlk likidite sağlayanlar fiyat oluşturma kapasitesine sahipken, fiyatlar yine de arbitraj yoluyla denge bulacaktır.
Kullanıcılar havuzlara fon sağlayarak SushiSwap likidite sağlayıcı token’ı (SLP) alırlar. Bu token, herhangi bir havuzdaki paylarını gösterir ve ücret ödemeden fonlarını havuzlardan çekmelerine olanak tanır.
SushiSwap’ın Kurucuları Kimlerdir?
SushiSwap, 2020 Ağustos ayında anonim Chef Nomi ve 0xMaki tarafından kuruldu. Kurucular hakkında pek fazla bilgi olmamakla beraber, projeleri birçok kişinin ilgisini çekti ve 2020 Eylül ayında Binance’da listelendi.
Alameda Research’ün CEO’su Sam Bankman-Fried, SushiSwap’ın kontrolünü Eylül 2020’de de facto olarak devraldı. Ardından FTX türev piyasasında SUSHI’nin listelenmesinde önemli bir rol oynadı.
SushiSwap’ı Farklı Kılan Nedir?
Otomatik piyasa yapıcı (AMM) yapısıyla SushiSwap, diğer merkeziyetsiz borsalardan ayrı işleyişe sahiptir. Uniswap ve diğer merkeziyetsiz borsalarla bazı benzerlikleri olsa da, SushiSwap katılımcılara yönetim imkânı sunar.
Bazı kullanıcılar UniSwap’ın likidite sağlayıcılarına yaptığı ödemeleri yeterli bulmadılar ve ayrıca risk sermaye firmalarının platforma yatırım yapması ve yönetim konusundaki merkezi yapısı birçok kişiyi rahatsız etti.
SushiSwap, SUSHI token’ı ile likidite sağlayıcılara ödüller sunarak bu durumu değiştirdi. Likidite sağlayıcılar SUSHI token’ları alarak borsadaki ücretlerin bir kısmını alma hakkına sahip oldu. Kullanıcılar SushiSwap’da likidite sağlamaktan vazgeçseler bile, ücretlerin bir kısmını almaya devam edebiliyorlar.
Ayrıca, SUSHI token’una sağlanan yönetim özelliği merkeziyetsizlik konusunu da çözmektedir. SushiSwap, risk sermayesi firmalarına token dağıtmamış olmasıyla dikkat çekiyor.
SushiSwap Değerini Nereden Alıyor?
SUSHI’nin değeri, sahiplerine dağıttığı ödüller ve yönetim hakları üzerinden gelmektedir.
Herkes platforma öneride bulunabilirken, oy verme hakkı yalnızca SUSHI sahiplerine aittir. Oylama sözleşmeleri genellikle bağlayıcı olmasa da, merkeziyetsiz otonom uygulamalar (DAO) üzerinden yönetim süreci işlemek istenir. Bu da oyların bağlayıcılığını artırır.
İlk olarak maksimum arz belirlemeyen SUSHI, enflasyondan etkilenmemek adına arzı sınırlamayı seçmiş ve toplam arzı 720 milyon olarak belirlemiştir, bu da SushiSwap’ın piyasa değerinin önemli ölçüde artmasına yol açmıştır.
SushiSwap’ın Avantajları Nelerdir?
- ERC-20 uyumlu cüzdanı olan herkes likidite havuzuna katkıda bulunabilir. Platforma likidite sağlamak için izne ihtiyaç yoktur; bu sayede bağımsız bir şekilde milyonlarca dolar fon yaratılabilir.
- SushiSwap havuzlarına likidite katkısı yaptıktan sonra SUSHI kazanma şansı elde edersiniz. Kazandığınız SUSHI token’larını, Ethereum (ETH) ile değiştirebilirsiniz.
- SushiSwap modeli, alınan ücretlerin %0.25’inin likidite sağlayıcılarına ve %0.05’inin SUSHI ödüllerini dağıtmaya harcama yapar.
SushiSwap Nasıl Kullanılır?
SushiSwap’ı kullanmadan önce, cüzdanınızı platforma bağlamanız gerekmektedir. Bağlayacağınız cüzdanın ETH cüzdanı olması önemlidir. MetaMask, WalletConnect ve diğer cüzdanlar SushiSwap’ta kullanılabilmektedir.
Daha sonra cüzdanınızın bağlantısını onaylayın. Bağlantı sağlandıktan sonra token’larınızı likidite sağlamak amacıyla kullanabilirsiniz.
Farklı likidite havuzlarına yönlendirilirsiniz. Bu süreçte faiz olarak belirli oranlarda token kazanırsınız. Sonrasında ödül olarak SUSHI elde edersiniz. Bu nedenle SushiSwap, toplulukların oluşturduğu bir model ile ayakta kalır.
Likidite havuzlarına katkı yapmak için gerekli onayı verin ve cüzdanınızdaki token’ları likidite havuzuna gönderin. Sonrasında ödül olarak SUSHI kazanırsınız. İsterseniz “harvest” butonuna tıklayarak SUSHI token’larınızı takas edebilirsiniz.
SUSHI Ödülleri Nasıl Dağıtılıyor?
SUSHI, likidite madenciliği aracılığıyla dağıtılmaktadır. Likidite sağladıktan sonra, Uniswap LP token’larınızı SushiSwap staking sözleşmelerine kilitlemeniz gereken bir süreç vardır.
İlk olarak, USDT/ETH, USDC/ETH, DAI/ETH, sUSD/ETH, COMP/ETH, LEND/ETH, SNX/ETH, UMA/ETH, LINK/ETH, BAND/ETH, AMPL/ETH, YFI/ETH, SUSHI/ETH havuzlarına likidite sağlayarak SUSHI kazanabilirsiniz.
SushiSwap, likidite sağlayanları ödüllendirmek adına SUSHI/ETH havuzuna fon yatıranlara iki kat ödeme yapmaktadır. Piyasaya sürüldükten kısa bir süre sonra SUSHI sahipleri daha fazlasını talep eden havuzlar oluşturmaya başlamıştır.
İlk olarak iki haftada bir ödül ödeyen platform, ardından SushiSwap staking sözleşmeleri aracılığıyla token’larını dönüştürebilir. Bu, Uniswap LP token’larının sözleşme üzerinden SushiSwap token’ları olarak temsil edildiği anlamına gelir ve yeni havuzlar SushiSwap üzerinden oluşturulacaktır. Bu gelişme, SushiSwap’ın piyasaya sürülmesiyle başlamıştır.
SushiSwap’a Likidite Nasıl Sağlanır?
Pasif gelir elde etmek amacıyla elinizdeki sağlam token’ları SushiSwap’ta değerlendirmek isteyebilirsiniz.
- Öncelikle borsaya giriş yapın.
- Pool sekmesine tıklayın.
- Likidite ekleme bölümüne gidin.
- Bu aşamada hangi havuza likidite eklemek istediğinizi seçin. Eğer likidite sağlamak istediğiniz token varsa, havuzu seçerek istediğiniz miktarı yatırın.
- Sonda, havuzda yatırdığınız token’ları elde edebilir ve dilerseniz yeniden cüzdanınıza koyabilirsiniz.
- Token’larınızı havuza koyduktan sonra sushiswap.org adresini ziyaret edebilirsiniz.
- Etkileşime girmeden önce Ethereum cüzdanınıza bağlantı sağlamalısınız. “Unlock Wallet” bölümüne tıklayın ve cüzdanınızı seçin.
- Cüzdanınızı açtığınızda, toplam arz ve SUSHI miktarınızı görebilirsiniz.
- Menü kısmına tıklayarak, mevcut seçenekleri inceleyebilirsiniz.
- Aşağı kaydırarak seçenekleri daha rahat görebilirsiniz.
- Kontrata izin verdiğinizde staking işlemi gerçekleştirebilirsiniz.
SushiSwap Güvenli mi?
Piyasa sürüldüğünden beri SushiSwap, herhangi bir denetimden geçmemiştir. Genel olarak SushiSwap deneysel bir platform olduğu için kaybetmeyi göze alabileceğiniz miktarlarla yatırım yapmanız önerilir. Ayrıca yüksek gaz ücretleri nedeniyle, kar elde etmeden önce likidite sağlama işlemlerinin tamamlanması zaman alabilir.
SushiSwap’da Yield Farming Nasıl Yapılır?
Sushibar olarak bilinen likidite havuzları, farminge olanak tanırken, SUSHI’lerinizi stake ederek bir nevi kar payı almanıza olanak tanır. Ayrıca birden fazla çiftlikte Sushi Likidite Sağlayıcısı (SLP) kazanma fırsatı sunar.
SushiSwap Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
xSUSHI Nedir?
xSUSHI, SLP token’larına benzer bir mekanizma ile çalışır. SUSHI token’larınızı stake ettikçe, karşılığında daha fazla SUSHI kazanırsınız. Token’ınızı tuttuğunuz sürece değeri artar ve ücretler Sushibar’da ödenir. xSUSHI, normal SUSHI’ye göre daha değerlidir.
Neden xSUSHI Miktarım SUSHI Miktarımdan Daha Azdır?
SUSHI token’larınızı stake ettiğinizde, xSUSHI havuzunun bir kısmını alırsınız. xSUSHI’nin değeri normal SUSHI’den daha fazla arttığı için, zamanla elde edeceğiniz xSUSHI miktarı azalacaktır.
SUSHI Ödüllerini Kazanmak İçin Devamlı Stake Etmek Zorunda Mıyım?
İstediğiniz zaman stake ettirmekten vazgeçebilirsiniz. Kilitlediğiniz yüzdelik süre dolsa bile, ödülleriniz tarafınıza ödenecektir.
Kilitlediğim SUSHI’leri Ne Zaman Elde Edebileceğim?
Kilitleme işlemi başladığınız tarihten itibaren 6 ay sonra ödüllerinizi toplayabilirsiniz.
Çoklu İmzacılar ve İmzacıların Kimlerdir?
Çoklu imzacılar, ekosistemdeki nihai karar vericilerdir.
Hazine çoklu imzacılar, DeFi/Ethereum ekosisteminin 9 güvenilir ismi arasındadır ve tüm geliştirme fonlarını onaylamak zorundadır. İşlem gerçekleştirmek için en az 6 imzaya ihtiyaç vardır.
Operasyondan sorumlu çoklu imzacılar ise akıllı kontrat değişikliklerini onaylamak için oy kullanır. İşlemlerin gerçekleşmesi için, en az 3 oy değişikliği onaylamalıdır.
Bu makale yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Her yatırım ve ticaret hareketi risk içerir ve okuyucuların karar verirken kendi araştırmalarını yapmaları önerilir.
