Tendermint Nedir? Tendermint Ekosistemi Üzerine Bir Bakış

Tendermint Core ve ABCI, geliştiricilerin istedikleri programlama dilleriyle çalışarak açık kaynaklı bir blok zinciri protokol motoru oluşturmasına olanak tanıyan Tendermint’i meydana getirir.

Bitcoin ve Ether gibi kripto paralar popülerlik kazansa da, aslında kripto ekosistemi Ethereum ve Tendermint gibi ağlar olmadan var olamaz. Bu yazıda Tendermint ve Cosmos ağı hakkında bilgi vereceğiz. Tendermint’in Cosmos ile olan ilişkisini keşfederken, Cosmos kripto parasının (ATOM) işleyişi ve daha fazlasını inceleyeceğiz.

Tendermint Nedir?

2014 yılında geliştirilen Tendermint, blok zinciri uygulamalarını makineler arasında güvenli ve tutarlı bir şekilde başlatmak ve çoğaltmak için kullanılan bir protokoldür. Blockchain yazılım mimarı Jae Kwon ve internet biyofizikçisi Ethan Buchman tarafından tasarlanmıştır.

Tendermint, bir ağ içindeki ve harici blokajlarla iletişim kurabilen bir protokol olan “Tendermint Core” ismiyle anılır. Bu protokol sayesinde istediğiniz blok zinciri sistemini sorunsuz bir biçimde inşa edebilirsiniz; böylece uygulamanıza odaklanmanız için gerekli olan teknik altyapı yükümlülğünü ortadan kaldırır.

Tendermint’in blok zinciri ile ilişkisini anlamak için bir pizza düşünün. Tendermint, bir pizzanın tabanı gibidir: geliştiricilere sonsuz blok zinciri uygulamaları yaratma imkanı tanırken, temel yapı sağlar. Temel kurulduktan sonra, üzerine farklı soslar ekleyebilirsiniz. Pizza misali, soslar pepperoni ya da ananas olabilir. Tendermint’in karşılıkları ise Cosmos gibi blok zincirlerdir.

Tendermint, iki ana yapı taşına sahiptir: bir blok zinciri konsensüs motoru ve genel bir uygulama arayüzü.

• Bir blok zinciri konsensüs motoru

Tendermint Core adlı blok zinciri konsensüs motoru, tüm makinelerde işlemlerin aynı sırayla kaydedilmesini sağlar. Eşler arası ağı yönetir ve bir hisse kanıtı (PoS) konsensüsü sunar.

• Genel bir uygulama arayüzü

Tendermint’in Uygulama Blok Zinciri Arayüzü (ABCI), işlemleri herhangi bir programlama dilinde işleyebilmenizi sağlar. Bu nedenle ABCI, blok zincirlerinin Tendermint Core protokolü ile entegrasyonu için bir köprü işlevi görür.

Tendermint Blockchain (Cosmos) Nasıl Çalışır?

Cosmos ağı üç katmandan oluşmaktadır:

• Uygulama: İşlemler üzerinde çalışır ve ağ durumunu korur.
• Ağ Oluşturma: İşlemler ve blok zinciri arasında iletişim sağlar.
• Konsensüs: Düğümler arasında fikir birliği oluşturarak ağın durumunu belirler.

Bu üç katmanı bir araya getirmek, geliştirme sürecini kolaylaştırır. Ancak bunu yalnızca Tendermint’in BFT gibi dış kaynak kullanma araçlarıyla elde edebilirsiniz. Böylelikle Tendermint algoritması, Cosmos ağının temelini oluşturur ve dağıtılmış ağların PoS yönetişim mekanizması ile Cosmos Hub ile senkronize bir biçimde çalışmasını sağlar.

ATOM, yerel Cosmos kripto parasını temsil eder ve stake edilebilir. Cosmos, Tendermint Core adlı bir PoS protokolü kullanmaktadır.

Tendermint Ne İçin Kullanılabilir?

Tendermint, geliştiricilere blok zinciri kurmak için gereken karmaşık teknik detayları aşma olanağı sunarak bir blok zinciri motoru olarak işlev görür.

Kripto para birimleri, yalnızca sınırlı kesimler tarafından kullanılan finansman araçları olarak algılanan geçmiş günlerin geride kaldığını söyleyebiliriz. Günümüzde kripto paralar, nakit ve altın gibi geleneksel alternatiflere etkili bir çözüm sunmaktadır. Cosmos, sektördeki paydaşlar arasında iş birliğini teşvik ederek, ilerlemenin daha geniş bir kitleye yayılarak paylaşılmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda, Cosmos dünyadaki en popüler kripto paralardan biri olarak konumunu sağlamlaştırmıştır.

Tendermint’in Hedefleri

Farklı merkezi olmayan uygulamaları geliştirmek için blok zincirlerinin ağ oluşturma ve fikir birliği katmanlarını sağlamak.
Geliştiricilerin, iki ayrı katman üzerinde çalışmak yerine yalnızca blok zincirinin uygulama katmanına odaklanmalarına imkan tanımaktır.

Tendermint Protokolü Nedir?

Tendermint, esasen Cosmos blok zincirinin yazılımıdır. Kısmen senkronize iletişim altında fikir birliğini sağlarken, kısmen de eşzamanlı bir sistem modeli ile çalışır; bu modelde eşzamanlılık ve eşzamansızlık dönemleri arasında geçiş yapılabilmektedir. Bu yapı “zayıf senkron” olarak adlandırılır. Özetle, Tendermint, eşzamanlı çalışan düğümlerle zamanlama kısıtlamasını dikkate almadan daha merkezi bir model oluşturmayı hedeflemektedir.

Tendermint, gelişim için zamanlama varsayımlarına dayanarak çalışır. Senkron sistemlerin aksine, ilerleme hızı; sistemin parametreleri yerine ağın hızına bağlıdır.

Tendermint Core Nedir?

Tendermint Core, Tendermint’in tüm işlemlerin makinede aynı sırayla kaydedilmesini sağlayan fikir birliği motorudur. Ayrıca ağ oluşturma ve fikir birliği katmanlarını da yöneten Tendermint Core, bu yönleri ile tüm işlevlerin düzenlenmesine imkan tanır.

Tendermint Core aşağıdaki konulardan sorumludur:

• Düğümler arasında blokları ve işlemleri paylaşma.
• Kanonik/değişmez bir işlem sırası (blok zinciri) oluşturma.

Tendermint Ölçeklenebilir mi?

Blok zincirleri açısından ölçeklenebilirlik, bir blok zincirinin ağ içindeki sürekli artan işlem ve düğüm yükünü karşılayabilme yeteneği olarak tanımlanır.

Parçalama, düğümler arasında paylaşılan ve paralel çalışabilen daha küçük veri birimleri veya parçalar oluşturur. PoW tabanlı sistemlerin parçalama yeteneği bulunmazken, Tendermint’in PoS tabanlı ağındaki parçalama özelliği ölçeklenebilirliği artırmaya yardımcı olur. Genel olarak, Tendermint’in versiyonu, geleneksel PoW konsensüs algoritmalarına göre daha ölçeklenebilirdir.

Tendermint ve Ethereum

Ethereum, sanal bir makine blok zinciri sağlayarak blok zinciri uygulama geliştirmeyi kolaylaştıran ilk protokoldü ve geliştiricilerin akıllı sözleşmeler aracılığıyla özel mantığı dağıtmasına olanak tanıyordu. Ancak bir sorun vardı: çekirdek blok zincirinin geliştirilmesi. Ethereum, bu süreci basitleştirdi ama bunu bağımsız blok zincirleri ile değil, DApp’lerle başardı.

Tendermint öncesinde, bir blok zinciri oluşturmak, üç katmanı bir arada inşa etmeyi gerektiriyordu. Ancak Tendermint, geliştiricilerin sadece uygulama katmanı üzerinde çalışmasını sağladığı için süreci oldukça kolaylaştırmıştır. Ağ oluşturma ve fikir birliği katmanları, Tendermint Core motoru vasıtasıyla zaten inşa edilmiştir. Böylelikle, ABCI’yi seçtiğiniz bir programlama diline entegre etmek, benzersiz bir uygulama geliştirmek ve ardından özellikleri kullanmaya başlamak yeterli olacaktır. Blok Zincirleri Arası İletişim Protokolü (IBC), blok zinciri arasındaki işlevselliği sağlamak için hayati öneme sahiptir. IBC, çeşitli doğrulayıcı setleri ve uygulamalar kullanan blok zincirleri arasında değer ve veri aktarmalara olanak tanır.

Tendermint ve Cosmos (ATOM)

Cosmos, çift katmanlı bir blok zinciri ekosistemidir: ilk katman ağ oluşturmaya, ikinci katman ise fikir birliğine yardımcı olur. İlk katman, Tendermint tarafından desteklenir ve bu yapı Tendermint BFT olarak adlandırılır. Böylece Tendermint, fikir birliği ve ağ katmanlarını blok zincirinin uygulama katmanından ayırır. Herkes, tüm kripto ve ağ ile ilgili kodları yazmak zorunda kalmadan bir blok zinciri programlayabilir, bu da geliştiricilerin çözümler oluşturmasını daha da kolaylaştırmaktadır.

Özetle, Cosmos, Tendermint ile oluşturulmuş bir PoS blok zinciridir ve ATOM, izin vermek amacıyla yetki kullanan bir kripto paradır; böylece herkes stake işlemine katılabilir. Tendermint, Cosmos’u destekleyen yazılımdır.

Cosmos (ATOM) Fiyat Tahmini

ATOM parasının popülaritesi yükselmektedir ve uzmanlar fiyatının hala artma potansiyeli taşıdığını belirtmektedir.

Önümüzdeki yıllarda kripto ticaretinin ve internet etkinliğinin artmasıyla, yatırımcıların farklı kripto para birimlerinde birikim yapmaları muhtemeldir. Bazı kaynaklara göre, bu durum ATOM coin’in fiyatının 2022 yılına kadar 80 dolara ulaşacağı yönünde bir tahmin oluşturmaktadır.

Tendermint’in Geleceği

Tendermint, birbirine bağlı birden fazla blok zincirinden oluşan Cosmos ağına temel katkılarda bulunmaktadır. Her iki yapı, Cosmos ekosistemindeki blok zinciri projeleri tarafından kullanılan yazılım ve geliştirme kitlerini sunar.

Ayrıca, Tendermint, kullanıcıların borç verme protokolleri ve DEX gibi uygulamalarla etkileşimde bulunmasına olanak tanıyan Emeris adında bir kripto uygulama mağazası geliştirmektedir. Emeris, kullanıcılar için tek bir platform sunacaktır.

Tendermint, geliştiricilerin çeşitli blok zincirleri tasarlamaları adına sağlam bir temel işlevi görmektedir. Geliştirilmeye ihtiyacı olan alanlar mevcuttur ve hâlâ önemli miktarda iş yapılması gerekmektedir. Örneğin, algoritmanın garantileri henüz resmi olarak doğrulanmamış, performansı daha da optimize edilebilir ve kapasitenin artırılması için yapısal değişiklikler gündeme gelebilir.

Kripto para birimi ve blok zinciri hâlâ gelişim aşamasında olsa da, geleceğin para ve bilgi işlem alanında önemli bir potansiyeli bulunmaktadır. Tendermint ve Cosmos gibi teknolojiler, geliştiricilere heyecan verici bir gelecek oluşturma platformu sunmaktadır. Ne olacağını merakla bekliyoruz.